Bodemvruchtbaarheid


De landbouw


De landbouw en tuinbouw wordt tegenwoordig een agrarische industrie genoemd, die gebruik maakt van de natuur. Hierdoor wordt misschien de indruk gewekt, dat de land- en tuinbouw een positieve rol speelt bij het behoud van de natuur. Het gangbare land- en tuinbouwsysteem, dat gebruik maakt van kunstmeststoffen, chemische gewasbeschermingsmiddelen en van zwaar mechanisch materieel, vormt eigenlijk één van de belangrijkste bedreigingen van de natuur.

De vervuiling en afbraak die daardoor veroorzaakt wordt accepteert ´men´ en beschouwd men als ´n noodzakelijk kwaad. Dit soort vervuiling kan niet eenvoudig ongedaan gemaakt worden. Deze stoffen veroorzaken niet alleen vervuiling en afbraak van het ecosysteem in bodem en water, maar zijn ook de oorzaak van secundaire vervuilingproblemen, door de aanmaak van o.a. carcinogenen (kankerverwekkende stoffen).

Dankzij de introductie van EM is Professor Higa erin geslaagd een volkomen nieuwe dimensie toe te voegen aan het gebruik van organische stof in de land en tuinbouw namelijk het fermentatieproces. Via dit fermentatieproces worden grote hoeveelheden enzymen, vitaminen, anti-oxydanten en andere bioactieve stoffen uit het organische materiaal ontsloten.

De bodem

Een goede bodemvruchtbaarheid levert een bodem die in staat is om de plant te voorzien van alle benodigde voedingsstoffen. Hierbij is het van belang dat de bodem gevoed wordt i.p.v. de plant, met naast anorganische vooral organische voedingsstoffen. Met het huidige bodembeheer wordt nauwelijks een bijdrage geleverd aan deze bodemvruchtbaarheid.

De gebruikte anorganische meststoffen zijn direct door de plant opneembaar. De voedingsstoffen in de bodem nemen weliswaar toe maar de bodem is steeds minder in staat om deze voedingsstoffen vast te houden (50-80% verlies!). De structuur wordt slechter, het vochthoudend en zuurstofregelend vermogen vermindert etc. Hierbij neemt de bodemvruchtbaarheid in zijn geheel af.

Door het veelvuldig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmeststoffen wordt ook het bodemleven beïnvloed. In de bodem wordt een milieu gecreëerd waarin bepaalde pathogene micro-organismen dominant worden, waardoor de afbrekende processen gaan overheersen. Belangrijke stofwisselingsproducten zoals vitaminen, enzymen en anti-oxydanten worden steeds minder gevormd.

Er wordt een bodem gevormd die ziekteverwekkend is in plaats van ziekteonderdrukkend. Tevens neemt de microbiële activiteit in de bodem af, waardoor allerlei processen minder snel kunnen verlopen.

Kunstmest versus Organische mest

Kunstmest wordt door veel mensen als een ideale bemesting gezien. Het staat als een paal boven water, dat kunstmest grote effecten kan hebben op de productie van gewassen en dat het gebruik hiervan de Nederlandse land- en tuinbouw naar grote hoogte heeft gestuwd. Overmatig kunstmestgebruik heeft echter ook nadelen zoals de afgelopen jaren steeds duidelijker is geworden. Het leidt bijvoorbeeld via uitspoeling tot waterverontreiniging, bovendien draagt het nauwelijks bij aan een duurzame bodemvruchtbaarheid (bijv. structuur) en overmatig gebruik van kunstmest is slecht voor het bodemleven (micro-organismen, wormen etc.). Ook is er reden om te twijfelen aan de kwaliteit van de geproduceerde producten (hoog nitraatgehalte, weinig vitaminen, mineralen, anti-oxydanten, antibiotica, veel vocht - weinig droge stof, weinig structuur).

Goede organische meststoffen kunnen bijdragen aan een duurzame bodemvruchtbaarheid. Door gebruik te maken van organische meststoffen kunnen nutriënten in de bodem beter worden vastgehouden. De microbiële activiteit in de bodem zal toenemen, waardoor meer voedingsstoffen beschikbaar komen voor de plant. In een dergelijke bodem zullen daarnaast ook veel meer sporenelementen vrijkomen en zullen gebrekverschijnselen uitblijven.

Ervaringen leren, dat het gebruik van kunstmest het beste gedurende een aantal jaren afgebouwd kan worden, zodat de bodem zich langzaam om kan vormen tot een duurzame bodem.

 

Informatiebron: Agriton bv